Hướng dẫn sử dụng Mac cho người mới chuyển từ Windows sang macOS
Mục lục bài viết
1. Sự khác biệt cơ bản giữa Windows và macOS
Giao diện macOS khác Windows ở vài điểm chính: (1) Thanh menu (Menu Bar) luôn ở trên cùng màn hình, không gắn với từng cửa sổ.
(2) Dock (thanh công cụ dưới đáy) thay thế Taskbar — chứa ứng dụng yêu thích và thùng rác.
(3) Nút đóng cửa sổ (×) màu đỏ chỉ đóng cửa sổ, không thoát ứng dụng.
Để thoát hẳn: Command+Q.
(4) Finder thay thế File Explorer — quản lý file và ổ cứng.
(5) Spotlight (Command+Space) thay thế Start Menu — tìm kiếm file, mở app, tính toán, chuyển đổi đơn vị.
2. Cử chỉ trackpad ma thuật trên MacBook
Trackpad MacBook là một trong những điểm mạnh nhất.
Các cử chỉ cần biết: (1) Vuốt 2 ngón lên/xuống — cuộn trang.
(2) Nhấn 2 ngón — click chuột phải.
(3) Vuốt 3 ngón lên — Mission Control (xem tất cả cửa sổ).
(4) Vuốt 4 ngón trái/phải — chuyển desktop ảo.
(5) Chụm 2 ngón — phóng to/thu nhỏ.
(6) Xoay 2 ngón — xoay ảnh.
(7) Kéo 3 ngón — di chuyển cửa sổ (cần bật trong Settings > Accessibility > Pointer Control > Trackpad Options). Làm chủ trackpad giúp thao tác nhanh gấp 3 lần dùng chuột.
3. Ứng dụng thay thế cho phần mềm Windows quen thuộc
Microsoft Office — dùng Office for Mac (bản quyền riêng) hoặc dùng web. Photoshop — Affinity Photo (mua 1 lần ~1.5 triệu) thay thế tốt. Notepad++ — thay bằng BBEdit (free) hoặc VS Code. Total Commander — thay bằng Commander One (free cơ bản). Windows Media Player — thay bằng IINA (free, đẹp, nhẹ). 7-Zip — The Unarchiver (free, giải nén mọi định dạng).
Ưu điểm: macOS có sẵn Preview xem PDF/ảnh siêu nhanh, Quick Look (dùng Space) xem file không cần mở, và Time Machine sao lưu tự động.
4. Mẹo khắc phục khó khăn ban đầu
(1) Đóng cửa sổ ≠ Thoát ứng dụng — tập thói quen Command+Q khi muốn tắt hẳn.
(2) Không có 'This PC' — Finder > Preferences > Show hard disks trên desktop.
(3) Cài ứng dụng — kéo file .app vào Applications folder, hoặc dùng App Store.
(4) Gỡ ứng dụng — kéo từ Applications vào Trash, nhưng dùng AppCleaner (free) để xóa sạch file rác.
(5) Phím tắt thay thế: Ctrl→Command (Copy=Cmd+C), Alt→Option, Windows key→Command.
(6) File hệ thống ẩn — Command+Shift+. (dấu chấm).
(7) Bộ nhớ — About This Mac > Storage > Manage để xem và dọn.
🙋 Câu hỏi thường gặp
MacBook có chơi game được không?
MacBook không phải máy gaming. Các tựa game phổ biến (League of Legends, Minecraft, Civilization) chạy được. Game AAA mới thường không có bản Mac hoặc chạy rất chậm do thiếu GPU mạnh. Nếu game là ưu tiên, hãy cân nhắc PC Windows.
Có nên cài Windows song song trên Mac không?
Có thể dùng Boot Camp (Intel Mac) hoặc Parallels Desktop (trả phí) để chạy Windows trên Mac. Hữu ích nếu cần phần mềm Windows đặc thù. Tuy nhiên, với Mac M-series, Boot Camp không hỗ trợ, chỉ dùng Parallels.
Mac có cần diệt virus không?
macOS có bảo vệ tích hợp (XProtect, Gatekeeper, Notarization) đủ tốt cho người dùng thông thường. Tuy nhiên, malware macOS đang tăng. Không click link lạ, không cài ứng dụng từ nguồn không rõ. Nếu muốn an tâm, dùng Malwarebytes free.
